Полесье · Припять
Общественная кампания против восстановления водного пути Е40
Водный путь Е40 должен соединить Балтийское и Чёрное моря судоходным маршрутом длиной около 2000 км через болота Полесья. Здесь собраны независимые заметки о маршруте, о доводах против него и о том, как шёл спор.
Независимый сайт. Это не сайт кампании «Стоп Е40» и не сайт какой-либо организации из её коалиции; мы с ними не связаны. Никаких петиций, пожертвований и членства. Not the website of the campaign.Обновлено
Водный путь Е40 коротко
- Маршрут: от Гданьска вверх по Висле и Бугу до Бреста, по Мухавцу и Днепро-Бугскому каналу, по Пине и Припяти через Беларусь и Украину, затем вниз по Днепру до Херсона на Чёрном море.
- Кампания: с 2017 года природоохранные организации вели общественную кампанию против восстановления пути; на её сайте на русском и английском языках были собраны интервью экспертов о птицах, экономике, праве и радиации.
- Что под угрозой: по архивным страницам, вдоль маршрута 29 охраняемых территорий в Польше, около 27 в Украине и 19 важных природных территорий в Беларуси, среди них пойма Припяти, где весной останавливаются около 1,5 миллиона перелётных птиц.
- Открытые вопросы: экономисты сомневались в прогнозе ТЭО о 6 миллионах тонн грузов в год, эксперты предупреждали о дноуглублении в Чернобыльской зоне. К 2022 году кампания сообщила, что Европейская комиссия отклонила просьбу Польши включить Е40 в транспортную сеть ЕС TEN-T.
От Полесья до потолка цен на энергию в Нидерландах
Водный путь Е40 должен был пройти через Полесье: по Припяти и Днепро-Бугскому каналу, через приграничные районы Беларуси и Украины. Через эту же приграничную полосу 24 февраля 2022 года российские войска вошли в Украину с территории Беларуси, в том числе через Чернобыльскую зону.
Война резко подняла цены на газ в Европе: в 2022 году оптовая цена газа доходила до рекордных уровней, а вслед за ней выросли и тарифы на электроэнергию для домохозяйств.
В Нидерландах правительство ответило на это потолком цен, prijsplafond, на 2023 год. Как сообщает Rijksoverheid, домохозяйство платило не больше €0,40 за kWh электроэнергии до 2900 kWh в год и не больше €1,45 за m³ газа до 1200 m³; за всё, что сверх этого, действовал тариф из собственного energiecontract. Потолок закончился 31 декабря 2023 года, и с тех пор цена снова целиком зависит от договора с поставщиком, energieleverancier. Поэтому, когда вы делаете energie vergelijken, то есть сравниваете нидерландских поставщиков, стоит смотреть на три вещи:
- Тариф за kWh: цена электроэнергии по договору, без всякого потолка с 2024 года.
- Тариф за m³ газа: его тоже больше не ограничивает государство.
- Срок фиксации: договор vast закрепляет тариф на срок от 1 до 3 лет, договор variabel меняется вместе с рынком.
Источник: Rijksoverheid, Uitwerking prijsplafond afgerond (9 декабря 2022)
Ниже полностью приведено нидерландское руководство energievergelijken.io о том, как сравнивать электроэнергию и газ.
Van energievergelijken.io, de volledige uitleg
Energie vergelijken
io. Je vergelijkt op postcode en verbruik: stroom en gas, vast, variabel of dynamisch, met de totale kosten inclusief korting, netbeheerkosten en belastingen.
Energieprijzen nu
De energieprijs is wat je per kWh stroom en per m³ gas betaalt, inclusief energiebelasting en btw. Het jaarbedrag bestaat uit levering, netbeheerkosten en belasting, min de vermindering energiebelasting en je korting.
Energie vergelijken in 4 stappen
Energie vergelijken is de prijzen van energieleveranciers naast elkaar zetten voor je adres en je verbruik. Het betekent dat je ziet wat stroom en gas je per jaar kosten bij elke leverancier, met korting, netbeheerkosten en belastingen erin.
Zoek je verbruik op
Je jaarverbruik staat op je laatste jaarafrekening: stroom in kWh, gas in m³.
Kies je contractvorm en looptijd
Vast, variabel, dynamisch of hybride. Een vast contract geeft zekerheid voor 1, 2 of 3 jaar; een variabel of dynamisch contract is maandelijks opzegbaar. Twijfel je, vergelijk dan alle vormen tegelijk.
Vergelijk op de totale kosten
Kijk naar de kosten over de hele looptijd, korting erin, niet naar het eerste maandbedrag. Een korting van € 300 op een contract van 3 jaar is € 100 per jaar. Netbeheerkosten en energiebelasting zijn bij elke leverancier gelijk; het verschil zit in het leveringstarief, de vaste leveringskosten en de korting.
Stap over en gebruik je bedenktijd
Je rondt af bij de leverancier. De nieuwe leverancier zegt je oude contract voor je op en regelt de overstap; dat duurt meestal 4 tot 6 weken en je zit nooit zonder stroom of gas. Je hebt 14 dagen bedenktijd. Wil je meteen je energiecontract afsluiten, dan staat daar hoe dat stap voor stap gaat.
Energiecontracten vergelijken: vast, variabel of dynamisch
Een energiecontract is de afspraak met een leverancier over de prijs van je stroom en gas en hoe lang die geldt. De contractvorm bepaalt of je tarief vaststaat of meebeweegt met de markt.
| Vast | Variabel | Dynamisch | Hybride | |
|---|---|---|---|---|
| Prijs | Staat vast voor de looptijd | Kan wijzigen, met minstens een maand vooraf bericht | Stroom per uur, gas per dag, volgens de marktprijs | Stroom dynamisch, gas vast |
| Looptijd | 1, 2 of 3 jaar | Onbepaalde tijd | Onbepaalde tijd | Gas 1 of 3 jaar vast |
| Eerder opzeggen | Opzegvergoeding mogelijk | Geen opzegvergoeding, opzegtermijn tot 1 maand | Geen opzegvergoeding | Opzegvergoeding mogelijk op het vaste deel |
| Voordeel | Je weet vooraf wat je betaalt | Dalende prijzen merk je snel | Goedkope uren benut je direct | Zekere gasprijs, flexibele stroom |
| Nadeel | Dalende prijzen merk je niet | Stijgende prijzen merk je ook snel | Dure uren kosten meer; slimme meter nodig | Slimme meter nodig voor de stroom |
| Past bij | Wie zekerheid wil | Wie vrij wil blijven | Wie verbruik kan verschuiven, met zonnepanelen, thuisbatterij of laadpaal | Wie gas wil vastzetten en stroom wil sturen |
Kies je tussen 1 of 3 jaar vast, dan geeft 3 jaar langer zekerheid, maar bindt het je ook langer aan dezelfde prijs. Een vast contract zet alleen het leveringstarief vast: energiebelasting en netbeheerkosten kunnen tussentijds nog veranderen.
Waar let je op bij het vergelijken?
- Totale kosten inclusief korting
- Vergelijk de kosten over de hele looptijd min de korting. Een vergelijking die op het eerste jaar sorteert, laat een lange looptijd met een hoge eenmalige korting goedkoper lijken dan hij daarna is.
- Zonnepanelen
- Met zonnepanelen tellen ook de terugleverkosten en de terugleververgoeding mee. Vanaf 1 januari 2027 bepalen die samen met je eigen verbruik wat je betaalt.
- Netbeheerkosten en belastingen
- De netbeheerkosten betaal je via je leverancier, voor het transport naar je huis. De grootte van je aansluiting bepaalt de hoogte (het capaciteitstarief). Energiebelasting en btw zijn wettelijk vastgesteld; de vermindering energiebelasting krijg je per aansluiting als korting.
- Leveringstarief en vaste leveringskosten
- Het leveringstarief is de prijs per kWh en per m³ die de leverancier zelf bepaalt. De vaste leveringskosten betaal je elke maand, los van je verbruik; bij een laag verbruik wegen ze zwaar.
- Welkomstbonus, cashback of loyaliteitsbonus
- Een welkomstbonus of cashback krijg je als nieuwe klant, een loyaliteitsbonus als bestaande klant. De voorwaarden zeggen wanneer je die krijgt en of je terugbetaalt bij eerder opzeggen.
- Groene of grijze stroom
- Groene stroom komt uit zon, wind of water, grijze stroom uit gas en kolen. Op het stroometiket van de leverancier zie je waar je stroom vandaan komt.
- Enkel of dubbel tarief
- Met een meter met dag- en nachtstand betaal je twee tarieven. Laad je een elektrische auto ’s nachts, dan scheelt een daltarief of een dynamisch contract.
- Termijnbedrag en jaarafrekening
- Het termijnbedrag is een voorschot per maand en kan afwijken van de maandprijs in de vergelijking: de leverancier rekent met zijn eigen schatting. De jaarafrekening verrekent je echte verbruik.
- Vergunning en leveringsplicht
- Elke energieleverancier heeft een vergunning van de ACM nodig. Een leverancier met vergunning moet je als kleinverbruiker leveren: dat heet de leveringsplicht.
Energie vergelijken met zonnepanelen
De salderingsregeling stopt op , meldt de Rijksoverheid. Vanaf dan trekt je leverancier de stroom die je teruglevert niet meer af van de stroom die je gebruikt. Je betaalt voor alles wat je uit het net haalt en krijgt een terugleververgoeding voor wat je teruglevert.
Vergelijk met zonnepanelen daarom op drie dingen: het tarief voor stroom uit het net, de terugleverkosten en de terugleververgoeding. Stroom die je direct zelf verbruikt, wordt het meest waard; een dynamisch contract of een thuisbatterij helpt daarbij. Sluit je een contract af dat aan een thuisbatterij vastzit, weet dan dat de slimme sturing van de batterij na een overstap waarschijnlijk niet meer werkt. Meer over de regels van 2027 staat bij de goedkoopste energieleverancier 2027.
Energie vergelijken in 2027: wat verandert er?
- Salderen stopt
- Per 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling voor iedereen met zonnepanelen. Terugleververgoeding en terugleverkosten worden dan belangrijker in je vergelijking.
- Energiebelasting
- Het kabinet stelde de tarieven voor 2027 voor in het Belastingplan 2027: iets minder belasting op stroom en iets meer op gas. Die tarieven gelden pas als de Tweede en Eerste Kamer akkoord gaan.
- Netbeheerkosten
- De netbeheerkosten stijgen in 2027 naar verwachting opnieuw. Netbeheerders stellen hun tarieven elk jaar vast, binnen grenzen van de ACM; de tarieven voor 2027 worden in december definitief en gelden bij elke leverancier hetzelfde.
- Groen gas
- Leveranciers moeten volgens de plannen van het kabinet vanaf 2027 een deel groen gas bijmengen. Groen gas is duurder om te maken, dus dat kan de gasprijs verhogen. De CO2-heffing op gas voor huishoudens (ETS2) is uitgesteld tot 2028.
- Noodfonds Energie
- Het kabinet heeft aangekondigd het Noodfonds Energie begin 2027 opnieuw te openen voor huishoudens met een laag inkomen en een hoge energierekening.
Met een vast contract zet je je leveringstarief vast; met een variabel contract beweegt het mee en kun je elke maand alsnog overstappen.
Stroom en gas vergelijken, of alleen stroom
Stroom vergelijken doe je op de stroomprijs per kWh, gas vergelijken op de gasprijs per m³, steeds met de vaste leveringskosten erbij. De meeste huishoudens nemen stroom en gas bij één leverancier; dat hoeft niet, maar het maakt vergelijken en de jaarafrekening eenvoudiger.
Bij een warmtenet of stadsverwarming heb je daarnaast een warmtecontract bij één vaste warmteleverancier, en die vergelijk je niet. Gebruik je de energie vooral privé, dan ben je volgens de ACM consument, ook als je thuis werkt. Voor een bedrijfspand gebruik je zakelijk energie vergelijken.
Wanneer stap je over?
Het beste moment om over te stappen hangt af van je huidige contract, niet van de maand.
| Situatie | Moment |
|---|---|
| Vast contract loopt af | Vergelijk en sluit vooraf af, met de einddatum als ingangsdatum; dan betaal je geen opzegvergoeding. |
| Einddatum ‘tot en met’ | Loopt je contract tot en met 31 december, dan kies je 1 januari als ingangsdatum. |
| Vast contract, eerder weg | De leverancier mag een opzegvergoeding rekenen volgens de ACM-regels; is energie sinds je contract duurder geworden, dan betaal je niets. |
| Variabel of dynamisch | Elk moment, met een opzegtermijn van hooguit een maand. |
| Nu vastzetten of wachten? | Niemand weet wat energie volgend jaar kost. Vast koopt zekerheid; met variabel kun je later alsnog overstappen naar vast. |
| Verhuizing | Vergelijk zodra je de sleuteldatum weet en geef die op als ingangsdatum. |
Sluit geen energiecontract af aan de deur of tijdens een verkoopgesprek aan de telefoon; de ACM raadt dat af. Collectieve inkoop of een energieveiling kan ook, maar is niet altijd goedkoper dan zelf vergelijken. Na het afsluiten geeft de leverancier je een samenvatting van de voorwaarden; die is sinds de Energiewet van 2026 verplicht.
Veelgestelde vragen over energie vergelijken
Wat is op dit moment de goedkoopste energieleverancier?
Dat verschilt per adres, per verbruik en per dag.
Wat is het beste energiecontract op dit moment?
Het contract met de laagste kosten over de looptijd dat past bij hoeveel zekerheid je wilt. Wil je zeker zijn van je prijs, kies vast; wil je vrij blijven of heb je zonnepanelen en een slimme meter, kijk dan naar variabel of dynamisch.
Waar vergelijk ik energie het beste?
De beste energieleverancier voor je is de leverancier die op je verbruik de laagste kosten over de looptijd heeft en voorwaarden die je bevallen.
Is overstappen gratis?
Ja, overstappen zelf kost niets. Alleen als je een vast contract voor de einddatum opzegt, kan je oude leverancier een opzegvergoeding rekenen.
Ik weet mijn jaarverbruik niet. Wat nu?
Kies een profiel dat op je woning lijkt. De leverancier past je termijnbedrag aan zodra je echte verbruik bekend is, en de jaarafrekening rekent het precies af.
Waarom vraagt de leverancier een ander maandbedrag?
Het termijnbedrag is een voorschot op basis van de schatting van de leverancier. De maandprijs in de vergelijking is de jaarprijs gedeeld door twaalf. Na een jaar verrekent de jaarafrekening het verschil.
Kan ik overstappen als mijn contract nog loopt?
Ja. Bij variabel en dynamisch kan het elke maand. Bij een vast contract kun je alvast afsluiten met de einddatum als ingangsdatum, of eerder weg en een eventuele opzegvergoeding betalen.
Hoelang duurt een overstap?
Meestal 4 tot 6 weken. Je zit in de tussentijd nooit zonder stroom of gas: je oude leverancier levert door tot de nieuwe begint.
Kan ik mijn overstap annuleren?
Ja, binnen de bedenktijd van 14 dagen, zonder kosten en zonder reden.
Krijg ik een welkomstcadeau of bonus?
Veel leveranciers geven nieuwe klanten een welkomstbonus of cashback, soms een cadeau.